Haydanlı Aşireti 15. asırda yayla sıkıntısı çektikleri için bir kısmı Batı Anadolu’ya göçmüştür.
Haydanlı Aşireti 15. asırda yayla sıkıntısı çektikleri için bir kısmı Batı Anadolu’ya göçmüştür. Buraya göçenler yazın Türkmen ve Sündiken Dağlarına yaylaya çıkmışlar, kışın Muğla, Milas ve Söke ovalarına inmişlerdir. Daha sonra bir kısmı yaylaya çıktığı bölgeye iskan olmuşlardır. Kanuni Sultan Süleyman zamanında tutulan 438 numaralı Muhasebe-i Vilayeti Anadolu Defterinde H. 937 / M. 1530 Kütahya Vilayetine bağlı:
Afyon (Karahisar-ı Sahib) Sancağı, Şeyhlü Kazasına ait Çivril, Koçak, Iğdır, Balçıkhisar, Bulgur, Yamanlar, İnci, Yassı Höyük, Kavak, Gömce, Eksenli, Alan Buğdaylı köylerine yerleşiyorlar. Ayrıca Haydan (1460’lı yıllar) köyünü kuruyorlar.
438 numaralı defter, sayfa 61 de yazıldığı üzere 1530 tarihli tahrir kaydında Şeyhlü (Işıklı) Kazasına tabi Haydan Karyesi 19 hane olup 4249 akçe geliri olan zengin bir köydür.
Mersin yöresi ve ilçelerinden Şeyhlü Kazasına tabi köylere yerleşen ve Haydan adında bir de köy kuran Haydanlılardan bazıları Bursa civarına kadar giderek Göl Kazasına bağlı köylere iskan olmuşlar ve bir de Haydan adında köy de kurmuşlardır. Göl Kazası Haydan Köyü bugün Bilecik Vilayeti Gölpazarı Kazasında 1891 sonrası henüz sebebini bilmediğim bir olay sonrası tahliye olmuş, boş bir köydür. Bu köye Diyarbakır Eğil Kazası Yukarı Haydan Köyünden Haydanlı Muhammed Rakip Umay kardeşim giderek Haydanlı Damat Üzeyir Özdemir ile araştırmalar yapmıştır. Ömür yeterse inşa Allah önümüzdeki günlerde o köyü, o köydeki yaşamış Haydanlıları da yazacağım.
1960 darbesi sonrasında unutulan, unutturulan Haydanlılar ve adları değiştirilen Haydan Köyleri hakkında karanlığa sövmek yerine ufak da olsa bir ışık yakmak, ışık olabilmek amacım.
Başka da bir şey yok.
Kaynak Kişi, Dr. Muharrem Bayar.
