20 yaş dişleri üçüncü büyük azı dişleri olarak adlandırılır ve çoğunlukla 17–25 yaş arasında sürer.
Ağız ve diş sağlığıyla ilgili en yaygın inanışlardan biri, 20 yaş dişlerinin mutlaka çekilmesi gerektiğidir. Bu düşünce nedeniyle bazı kişiler hiçbir şikâyeti olmasa bile çekim yaptırmak isterken, bazıları ise ağrı başlayana kadar yıllarca diş hekimine gitmez. Oysa doğru yaklaşım bu iki uç görüşün de dışındadır. Günümüzde 20 yaş dişleriyle ilgili karar; hastanın yaşı, dişin sürme şekli, çevre dokulara etkisi ve ağız hijyeni birlikte değerlendirilerek verilir. Her 20 yaş dişi sorun çıkarmaz, ancak sorun oluşturan bir dişi de uzun süre ihmal etmek daha büyük problemlere neden olabilir.
20 Yaş Dişleri Neden Sorun Çıkarır?
20 yaş dişleri üçüncü büyük azı dişleri olarak adlandırılır ve çoğunlukla 17–25 yaş arasında sürer. Modern yaşamla birlikte çene yapısının geçmişe göre daha küçük olması, bu dişlerin sürebileceği alanın daralmasına yol açabilmektedir. Bunun sonucunda diş tamamen gömülü kalabilir, yarı sürmüş olabilir veya komşu dişe baskı yapabilir. Özellikle yarı gömülü dişlerin çevresinde bakteri ve yiyecek artıkları kolay biriktiğinden diş eti iltihabı, ağız kokusu, ağrı ve şişlik görülebilir. Bazı hastalarda ise bu dişler yıllarca hiçbir belirti vermeden sağlıklı şekilde ağızda kalabilir.
Her 20 Yaş Dişi Çekilmeli midir?
Hayır. Tamamen sürmüş, karşı dişiyle temas eden, temizliği rahat yapılabilen ve çevre dokulara zarar vermeyen bir 20 yaş dişinin çekilmesi gerekmeyebilir. Bu dişler düzenli diş hekimi kontrolleriyle takip edilebilir. Buna karşılık sık enfeksiyon oluşturan, çürüyen, komşu dişte hasara neden olan, ortodontik tedaviyi olumsuz etkileyen veya kist gelişme riski taşıyan gömülü dişlerde çekim daha doğru bir seçenek olabilir. Çekim kararı yalnızca şikâyete göre değil, klinik muayene ve radyolojik değerlendirmeye göre verilmelidir.
Çekim Gecikirse Neler Olabilir?
Tekrarlayan enfeksiyonlar zamanla yaşam kalitesini düşürebilir. Komşu dişte çürük gelişebilir, diş eti sağlığı bozulabilir ve nadiren kist oluşumu görülebilir. Sürekli ağrı kesici kullanarak şikâyetleri ertelemek sorunu çözmez. Erken değerlendirme sayesinde daha kolay ve kontrollü bir tedavi planı yapılabilir.
Çekim Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
20 yaş dişi çekiminden sonra ilk gün hafif ağrı ve şişlik görülebilir. Hekimin önerdiği ilaçların düzenli kullanılması, ilk 24 saat tükürmekten ve pipet kullanmaktan kaçınılması, sigara içilmemesi ve ağız hijyenine özen gösterilmesi iyileşmeyi olumlu etkiler. Çoğu hasta kısa sürede günlük yaşamına dönebilir. Sonuç olarak 20 yaş dişleri için tek bir doğru yaklaşım yoktur. Gereksiz çekimlerden kaçınmak kadar, sorun oluşturan dişleri zamanında tedavi etmek de önemlidir. En doğru karar, ayrıntılı muayene ve uygun görüntüleme sonrasında diş hekiminin önerileri doğrultusunda verilmelidir.
