Işıklı Gölü Neden Kuruyor? Akdağ’daki 30’dan Fazla Baraj Su Akışını Kesiyor
Işıklı Gölü Kuruyor: Akdağ’daki Barajlar 81 Milyon Metreküp Suyu Tutuyor
Sinan Genç: “Işıklı’nın Suyu Yukarı Havzada Tutuluyor”
Çivril Belediye Başkan Yardımcısı Sinan Genç, göldeki su kaybının yalnızca kuraklıkla açıklanamayacağını belirterek dikkat çekici bir iddiayı gündeme getirdi. Genç’e göre Akdağ çevresinde yapılan çok sayıda baraj ve gölet, doğal olarak Işıklı Gölü’ne ulaşması gereken suyun yukarı havzada tutulmasına neden oluyor.
Genç, “Yaptığımız incelemelerde Akdağ çevresinde 30’dan fazla bent ve baraj tespit ettik. Bu yapılarda tutulan suyun önemli bir kısmı aslında doğal akışında Işıklı Gölü’ne ulaşması gereken su” diyerek sorunun sadece kuraklık değil su yönetimiyle de ilgili olduğunu öne sürdü.
Başkan Yardımcısı Genç’e göre yukarı havzada yapılan bu yatırımlar, bölgesel ölçekte planlanmadığı için Büyük Menderes Havzası’nın su dengesini bozuyor.
Genç, “Bir bölgede su tutulurken aşağı havzadaki üreticilerin susuz kalması kabul edilebilir bir durum değil. Bu konu yalnızca yerel bir mesele değil, Ege’nin tamamını ilgilendiren bir havza yönetimi sorunudur” ifadelerini kullandı.
Ege’nin Su Deposu Kuruyor
Denizli’nin Çivril ilçesinde bulunan Işıklı Gölü, Ege Bölgesi’nin en büyük tatlı su kaynaklarından biri olarak biliniyor. 1953 yılında sulama amacıyla oluşturulan göl yaklaşık 200 milyon metreküp su kapasitesine sahip dev bir rezervuar niteliğinde.
Işıklı Gölü yalnızca Çivril’in değil; Baklan, Çal, Sarayköy ve Aydın’ın Söke Ovası’na kadar uzanan geniş bir tarım havzasının su kaynağı konumunda. Büyük Menderes Nehri’nin en önemli besleyici kaynaklarından biri olan göl, binlerce çiftçinin üretimini doğrudan etkiliyor.
Ancak son yıllarda gölde su seviyesinin hızla düşmesi, bölgedeki üreticiler ve çevre uzmanları arasında endişe yaratıyor.
Gölü Besleyen Derelerin Önü Kesildi
Büyük Menderes Havzası Sürdürülebilir Yönetim ve Yerel Çözümler Toplantısı’nda konuşan Çivril Belediye Başkan Yardımcısı Sinan Genç, göldeki kuraklığın yalnızca iklim değişikliği ile açıklanamayacağını belirtti.
Genç, özellikle Afyonkarahisar sınırlarında bulunan Akdağ çevresinde yapılan baraj ve göletlerin gölü besleyen doğal su akışını ciddi şekilde azalttığını iddia etti.
“Akdağ’dan çıkan ve doğal yollarla Işıklı Gölü’nü besleyen derelerin büyük bölümü bugün bent ve barajlarla kesilmiş durumda. Yaptığımız incelemelerde sadece Sandıklı ve Dinar çevresinde Akdağ sınırları içinde 30’dan fazla bent ve baraj bulunduğunu tespit ettik.” diyen Genç, bu yapılarda tutulan suyun aslında doğal akışında göle ulaşması gerektiğini söyledi.
81 Milyon Metreküp Su Yukarıda Tutuluyor
Akdağ çevresinde bulunan baraj ve göletlerin toplam kapasitesi dikkat çekici boyutlara ulaşıyor.
Yavaşlar Devlethan Barajı başta olmak üzere Güre, Kızık, Bektaş, Kargin, Akın ve benzeri birçok göletin toplam kapasitesi 81 milyon metreküpü aşıyor.
Bu rakam, 200 milyon metreküp kapasiteli Işıklı Gölü’nün neredeyse yarısına yakın bir su miktarına karşılık geliyor.
Uzmanlara göre bu kadar büyük bir su hacminin göle ulaşmadan yukarı havzada tutulması, Işıklı Gölü’nün doğal beslenme döngüsünü ciddi şekilde zayıflatıyor.
Büyük Menderes Havzası Risk Altında
Işıklı Gölü yalnızca bir göl değil, aynı zamanda Büyük Menderes Nehri’nin en kritik su kaynaklarından biri.
Göldeki su seviyesinin düşmesi, zincirleme bir etki yaratarak nehrin debisini azaltıyor ve havza boyunca tarımsal üretimi tehdit ediyor.
Sinan Genç bu durumu şu sözlerle değerlendirdi:
“Yukarı havzada yapılan bu yatırımlar sadece yerel bir sulama projesi gibi görülmemeli. Bu sular doğal akışında Işıklı Gölü’ne ulaşmalı. Aksi halde hem göl kuruyor hem de Büyük Menderes’in su rejimi bozuluyor. Bunun bedelini Denizli’den Aydın’a kadar tüm havza ödüyor.”
Genç, sorunun yalnızca yerel bir mesele değil havza yönetimi sorunu olduğunu da vurguladı.
Akdağ’daki Barajlar İklimi de Etkiliyor
Başkan Yardımcısı Genç’e göre Akdağ çevresinde yapılan su yapıları yalnızca su akışını değil, bölgenin iklimini de etkiliyor.
Barajlarda tutulan suyun bölgedeki mikro iklimi değiştirdiğini belirten Genç, özellikle son yıllarda Akdağ’daki kar yağışında belirgin bir azalma yaşandığını söyledi.
“Barajlarda tutulan su nem oranını artırıyor ve bölgenin iklimini yumuşatıyor. Bu durum kar yağışını azaltıyor. Kar yağışı azalınca yaz aylarında gölü besleyen su kaynakları da zayıflıyor.” ifadelerini kullandı.
Çiftçiler Sulama Suyu Bulmakta Zorlanıyor
Işıklı Gölü’ndeki su seviyesinin düşmesi en çok çiftçileri etkiliyor.
Çivril ve Baklan ovalarında üretim yapan çiftçiler son yıllarda sulama sezonunda ciddi su sıkıntısı yaşandığını ifade ediyor.
Göl seviyesinin düşmesi nedeniyle sulama kanallarına verilen su miktarı azalırken özellikle mısır, pancar ve yem bitkisi üretimi risk altına giriyor.
Doğal Yaşam da Tehlikede
Nilüferleri ve zengin kuş popülasyonuyla bilinen Işıklı Gölü aynı zamanda önemli bir sulak alan ekosistemi.
Ancak göldeki su kaybı yalnızca tarımı değil; balıkçılığı, turizmi ve bölgedeki doğal yaşamı da tehdit ediyor.
Uzmanlar, gölü besleyen doğal su kaynaklarının yeniden değerlendirilmemesi halinde önümüzdeki yıllarda Işıklı Gölü’nde su seviyesinin çok daha kritik seviyelere düşebileceği uyarısında bulunuyor.
