Denizli'nin önemli meyve üretim merkezlerinden Çivril'de şeftali hasadı sürerken, alım fiyatlarının bir günde 30 liradan 15 liraya düşmesi üreticiyi zor durumda bıraktı. Bazı tüccarların Rusya-Ukrayna savaşını gerekçe göstererek alımları durduracaklarını açıklaması sonrası fiyatların yarıya inmesi, çiftçilerin tepkisine neden oldu.
Türkiye'nin önemli şeftali üretim merkezlerinden biri olan Denizli'nin Çivril ilçesinde hasat sezonu üreticinin yüzünü güldürmedi. Hasadın ilk günlerinde kilogramı 30 liradan alıcı bulan şeftali, bazı tüccarların alımları durduracaklarını açıklamasının ardından 15 liraya kadar geriledi. Fiyatların bir gün içerisinde yarı yarıya düşmesi, üreticileri ekonomik açıdan zor durumda bıraktı.
İddiaya göre bazı alıcılar, Rusya-Ukrayna savaşına bağlı ihracat ve pazar belirsizliklerini gerekçe göstererek alımları azaltacaklarını veya durduracaklarını üreticilere bildirdi. Bunun ardından birçok alım merkezinde fiyatlar 15 liraya kadar düştü.
"Maliyet 22 Lira, 15 Liraya Satarsak Zarar Ediyoruz"
Üreticiler, mevcut fiyatların üretim maliyetini dahi karşılamadığını belirterek yaşanan gelişmelere tepki gösterdi.
Hasadın başladığı ilk günlerde açıklanan 30 liralık fiyatın bile sınırlı bir kazanç sağladığını ifade eden üreticiler, şunları söyledi: "30 lirada bile para kazanmakta zorlanıyorduk. Şimdi bazı tüccarlar alım yapmayacağını söyleyince diğer alıcılar da fiyatı 15 liraya çekti. Bu rakamın altında üretim maliyetimizi karşılamamız mümkün değil. Satarsak zarar ediyoruz, satmazsak ürün dalında kalıyor. Üretici olarak ne yapacağımızı bilmiyoruz. Yetkililerin bu duruma çözüm üretmesini bekliyoruz."
"Bir Kilo Şeftali Bir Bardak Çay Etmiyor"
Yıllık yaklaşık 125 bin ton şeftali üretimiyle Türkiye'nin önemli üretim merkezleri arasında yer alan Çivril'de yaşanan fiyat düşüşü, üreticilerin en büyük gündem maddesi haline geldi.
Üreticiler, bugün gelinen noktada bir kilogram şeftali satışından elde edilen gelirin bir bardak çayın fiyatını dahi karşılamadığını belirterek, emeğin karşılığını alamadıklarını dile getirdi.
Geçen Yıl 80 Liraydı, Bu Yıl 15 Liraya Düştü
Geçen yıl yaşanan zirai don nedeniyle rekoltenin düşük olduğunu ve şeftalinin kilogramının 80 liraya kadar alıcı bulduğunu hatırlatan üreticiler, bu yıl ise tam tersine yüksek rekoltenin fiyatları olumsuz etkilediğini ifade etti.
Üreticiler, "Geçen yıl ürün azdı, fiyat yüksekti. Bu yıl kış şartları ve yağışlar üretim açısından oldukça verimli geçti. Rekolte yüksek olunca ve ihracatla ilgili belirsizlikler de eklenince fiyatlar hızla düştü. Bunun bedelini yine üretici ödüyor." değerlendirmesinde bulundu.
"Hal ve Üretici Birliği Olmaması En Büyük Sorun"
Çiftçiler, Çivril'de meyve üreticilerini koruyacak bir hal sistemi veya güçlü bir üretici birliğinin bulunmamasının fiyat istikrarsızlığını artırdığını savunuyor.
Üreticiler, her çiftçinin ürününü bireysel olarak pazarlamaya çalıştığını belirterek şu görüşü dile getirdi: "Herkes kendi ürününü satmaya çalışınca ortak bir fiyat oluşmuyor. Güçlü bir üretici birliği ya da meyve hali olsa üretici tüccar karşısında daha güçlü olur, ürününü gerçek değerinde satabilir. Bugünkü tablo, örgütlü pazarlamanın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösteriyor."
Üretici Çözüm Bekliyor
Şeftali üreticileri, yalnızca bu sezonun değil, gelecek yıllardaki üretimin de risk altına girdiğini belirterek sürdürülebilir bir tarım politikası, planlı üretim modeli ve üreticiyi koruyacak pazarlama mekanizmalarının hayata geçirilmesini istiyor.
Çivril'de son yıllarda kiraz üreticilerinin düşük fiyatlar nedeniyle ağaçlarını kesmeye başlamasının ardından, şeftali üreticileri de benzer bir sürecin yaşanmasından endişe duyduklarını ifade ederek, "Eğer üretmeyin deniliyorsa bunu açıkça söylesinler. Biz de ağaçlarımızı keselim." sözleriyle yaşadıkları çaresizliği dile getirdi.
